ХЗБХ: Эрүүгийн хуулийн “Худал мэдээлэл тараах” буюу 13.14 дүгээр зүйлд өөрчлөлт оруулах асуудлаар УИХ-ын Ажлын хэсэг хуралдлаа

Монгол Улсын Үндсэн хуулийн цэцийн 2025 оны 10 дугаар дүгнэлтийг Улсын Их Хурал хүлээн зөвшөөрсөнтэй холбогдуулан Эрүүгийн хуульд нэмэлт, өөрчлөлт оруулах тухай хуулийн төслийг боловсруулах, хэлэлцүүлэгт бэлтгэх, санал, дүгнэлтийн төсөл боловсруулах үүрэг бүхий ажлын хэсэг 2026 оны 3 дугаар сарын 24-ний өдөр анхны хуралдаанаа хийлээ.

Хууль зүйн байнгын хорооны дэргэд байгуулагдсан тус ажлын хэсгийг Улсын Их Хурлын гишүүн Х.Тэмүүжин ахалж байгаа бөгөөд хуралдааны эхэнд ажлын хэсгийн бүтэц, бүрэлдэхүүн, холбогдох байгууллагуудаас ирүүлсэн судалгаа, мэдээллийг танилцууллаа. Тус хуралдаанаар үйл ажиллагааны төлөвлөгөөний төслийг хэлэлцэн баталж, цаашид мэргэжлийн байгууллагуудын төлөөллийн санал, байр суурийг сонсох, улмаар ирэх долоо хоногт уг асуудлаар онол, практикийн нэгдсэн хэлэлцүүлэг зохион байгуулахаар тогтлоо.

Эрүүгийн хуульд нэмэлт, өөрчлөлт оруулах тухай хуулийн төсөлд тусгах шаардлагатай хэд хэдэн суурь асуудлыг ажлын хэсгийн ахлагч онцлон тэмдэглэв. Тухайлбал, Эрүүгийн хуулийн 13.14 дүгээр зүйлд заасан “худал мэдээлэл тараах” гэмт хэргийн хохирогчоор төрийн байгууллагыг тогтоож байгаа нь ардчилсан Үндсэн хуулийн үзэл баримтлалтай нийцэхгүй болохыг дурдлаа. Төрийн нэр хүндийг хамгаалах нэрийдлээр иргэний үг хэлэх эрх чөлөөг хязгаарлах, улмаар төр иргэдийн эсрэг гомдол гарган эрүүгийн хариуцлага хүлээлгэх практикийг таслан зогсоох шаардлагатайг онцлов.

Орчин үеийн Үндсэн хуулийн эрх зүйн ойлголтоор “нэр төр, алдар хүнд” (dignity) нь зөвхөн хувь хүнд хамаарах үнэт зүйл бөгөөд төр өөрөө ийм утгаар хохирогч байх боломжгүй гэж үздэг. Иймд хуулийн төслийн үг, өгүүлбэр бүрийг Үндсэн хуулийн суурь зарчимд нийцүүлэн нягт нямбай боловсруулах шаардлагатай хэмээв гэж Улсын Их Хурлын Хэвлэл мэдээлэл, олон нийттэй харилцах газраас мэдээллээ.